با نگاهی به اتفاقات و حوادث تروریستی در سال های اخیر، محافظت ساختمان ها در برابر انفجار نه تنها مورد توجه نهاد های نظامی است بلکه یک دغدغه مهم برای مهندسان طراح می باشد. با توجه به اهمیت دال ها هنگام انفجار در ساختمان، طراحی صحیح آن ها طبق استاندارد های فنی و امنیتی بویژه معیار های پدافند غیر-عامل امری ضروری است. در طراحی و ساخت دال ها، در نظر گرفتن بازشوها با اهداف مختلف از جمله عبور لوله ها، داکت های تاسیساتی و الکتریکی و آسانسور ضروری می باشد. بطور کلی وجود بازشو، باعث تغییر رفتار دال می شود. از این رو در این تحقیق رفتار دال ها با حضور بازشو توسط نرم افزار ABAQUS به صورت دینامیکی تحلیل شدند و برای رسیدن به حالت بهینه، تاثیر شکل و موقعیت قرارگیری بازشو و همچنین تاثیر افزایش مقاومت فشاری بتن روی عملکرد دال حاوی بازشو بررسی گردید. در این مطالعه ابعاد و ضخامت دال، بار انفجاری و شرایط تکیه گاهی یکسان در نظر گرفته شد و حداکثر جابجایی و میزان آسیب مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل نشان می دهد بازشو های دایره ای شکل عملکرد بهتری نسبت به بازشو های مربعی شکل دارند و هنگامی که بازشو در قسمت مرکزی دال قرار گیرد، جابجایی کمتری نسبت به حالتی که بازشو در گوشه ی دال قرار گیرد، به وجود می آورد. بعلاوه در دال حاوی بازشو دایره در مرکز، مقدار و سطح کمتری از دال دچار آسیب می گردد. بنابراین توصیه می شود بازشو حدالامکان در نواحی مرکزی دال تعبیه شود. همچنین نتایج نشان می دهد که هرچقدر مقاومت فشاری بتن افزایش می یابد، تغییر مکان حاصل کاهش می یابد.

عملیات تروریستی در سطح جهان رو به فزونی گذاشته است. در این بین پل ها به عنوان شریان های حیاتی از سازه های در دسترس برای عملیات تروریستی به حساب می آیند که البته با توجه به اهمیت آن ها لازمست راهکارهایی برای کاهش آسیب پذیری پل ها در برابر بارهای انفجاری ارایه شود. با توجه به گستردگی عرشه های دوعنصری در ایران و جهان، در این تحقیق رفتار عرشه دوعنصری پل های بتنی منظم در پلان در برابر بارهای انفجار بررسی شده است. بدین منظور پل شهید صنیع خانی تهران بر اساس نقشه های سازه موجود در نرم افزار اجزاء محدود آباکوس مدل سازی شده و بارهای انفجاری به آن اعمال گردیده است. مواد منفجره در وزن های 4/45، 100 و 150 کیلوگرم و در فواصل 5/0، 2/1، 83/1، 54/2 و 81/3 متری از سطح عرشه دال منفجر شده و عملکرد عرشه مورد بررسی قرار گرفته است. سپس به منظور بهبود عملکرد عرشه در برابر بارهای انفجاری یک سیستم جدیدی پیشنهاد گردید که بدون تغییر در مصالح، عملکرد عرشه در برابر انفجار بهبود یابد. بر اساس نتایج به دست آمده مقدار ایمن و فاصله ایمن مواد منفجره نسبت به عرشه پل مورد بررسی قرار گرفت. نتایج این تحقیق نشان داد که افزایش وزن ماده منفجره منجر به افزایش تغییرمکان ایجاد شده در عرشه پل شده و گسترش خرابی را به دنبال خواهد داشت. هم چنین افزایش فاصله ماده منفجره از سطح پل منجر به کاهش خرابی در آن می شود. با کاربرد سیستم سازه اصلاح شده، آسیب پذیری عرشه نسبت به بارهای انفجاری به شدت کاهش می یابد. بااین وجود و با توجه به سهولت اجرا و عدم تغییر قابل توجه در مصالح مورد استفاده و هزینه عملیات اجرایی، می تواند در اجرای عرشه پل ها مورد استفاده قرار گیرد.

در پژوهش حاضر به بررسی سازه های برشی مجهز به میراگرهای MR و Orifice تحت بار انفجار زیرسطحی پرداخته شده است. این مطالعه علاوه بر تحریک انفجار زیرسطحی (با توجه به ماهیت متفاوت این گونه از بارگذاری ها) به منظور بررسی روند کارآیی و مقایسه پاسخ­ های حاصل از اعمال این گونه تحریک به سازه از تحریک زلزله نیز بهره گرفته است. دو میراگر انتخابی از دسته ابزارهای کنترل نیمه فعال هستند، که با بهره گیری از تغییر ولتاژ ورودی و تغییر میدان مغناطیسی، نیروی تولیدی میراگر را متناسب با تحریک وارده تغییر می دهند. پاسخ های سازه بر اساس عملکرد میراگرهای انتخابی با بهره گیری از الگوریتم Clipped-Optimal بررسی شده است. در این الگوریتم، به منظور بررسی دقیق­تر پاسخ ­های سازه­ های انتخاب شده نیروی میراگرها با استفاده از ولتاژ بهینه و ولتاژ حداکثر به سازه اعمال شده است. لازم به ذکر است، علاوه بر کنترل نیمه فعال در برخی از موارد به منظور مقایسه بین پاسخ های به دست آمده از الگوریتم کنترل LQR نیز استفاده شده است. در این پژوهش از دو سازه 3 و 5 طبقه برای بررسی عملکرد الگوریتم مورد اشاره تحت تحریک وارده استفاده شده است، بر این اساس به منظور تخفیف اثرات مخرب ناشی از تحریکات وارده به سازه دو میراگر در طبقات مختلف جایگذاری شده ­اند. با توجه به بهره گیری از الگوریتم مورد اشاره و نتایج تحلیل دو سازه برشی و اعمال میراگرها در طبقات مختلف سازه ها، می توان عملکرد مناسب الگوریتم و میراگرها را در سازه های انتخابی مشاهده کرد.

زیربنای سیستم حمل ونقل در هر کشوری شامل راه ها، بزرگ راه ها و پل ها می باشد که از این بین پل ها از اهمیت بسیار بالائی برخوردارند. هر سازه در طول عمر مفید خود تحت اثر بارگذاری های متنوعی قرار می گیرد که میزان خطرپذیری آن در برابر بارهای وارده، بر طراحی و مقاوم سازی آن تأثیرگذار است. تعیین رفتار پل هایی که در گذشته و بر اساس آئین نامه های قدیم طراحی و اجرا شده اند و امروزه نیز به عنوان راه های دسترسی از آن ها استفاده می شوند بسیار حائز اهمیت است و باید مورد ارزیابی و قضاوت قرار گیرند. از نمونه این پل های قدیمی می توان به پل هایی اشاره کرد که دارای پایه های فولادی هستند که با توجه به گذشت زمان، ارزیابی رفتار و میزان خرابی آن ها در برابر بارهای ورودی از جمله بارهای انفجاری بیش ازپیش احساس می گردد تا در صورت نیاز راهکارهایی برای ایمن سازی و مقاوم سازی آن ها ارائه گردد. در این مقاله با استفاده از تحلیل اجزای محدود به مطالعه موردی بر روی یک پل ارتباطی با پایه های فولادی در شهر کازرون پرداخته شده است و رفتار پل مذکور تحت اثر بارهای مختلف انفجاری مورد بررسی قرار می گیرد. برای انجام تحلیل های موردنیاز، از نرم افزار اجزا محدود LS-DYNA استفاده شده است و خرابی موضعی پایه های پل و خرابی کلی پل با استفاده از معیار چرخش تکیه گاهی مورد ارزیابی قرار گرفته است. همچنین، با افزایش میزان ماده منفجره، میزان تغییر مکان دائمی ایجادشده در دال بتنی پل بیشتر می گردد که منجر به تغییر میزان خرابی از سطح کم به سطح متوسط می شود. علاوه بر این، نتایج نشان داد که استفاده از تیرهای فولادی در راستای طول دال بتنی پل، میزان تغییر شکل های ایجادشده تحت اثر بارهای انفجاری را کاهش می دهد و متعاقباً میزان خرابی ایجادشده نیز کاهش می یابد همچنین نتایج نشان داد که هر چقدر عضو موردنظر به کانون انفجار نزدیک تر باشد میزان خرابی موضعی بیشتر بوده که در نهایت از محلی که خرابی موضعی بیشتر است پایه فولادی پل دچار خرابی کلی و فروریزش می گردد.

کاهش خسارات جانی و مالی و خرابی ها و مقاوم سازی ساختمان های مهم و حیاتی در برابر بارهای انفجاری ناشی از حوادث تروریستی و حادثه ای، امری مهم و ضروری می باشد. یکی از مهمترین اجزایی که می تواند محافظ خوبی در برابر بارهای انفجاری باشد، استفاده از پنل ها و یا دالهای بتنی می باشد. تاکنون روش های مختلفی برای بهبود رفتار این المانها نظیر استفاده از ورق های FRP، الیاف فیبر، بتن های پر مقاومت و کامپوزیت های فولاد-بتن-فولاد و دیگر روش های مورد استفاده قرار گرفته است ولی این روشها یا سبب افزایش بارهای ثقلی قابل به ساز بوده و یا با تکنولوژی بالا می باشد. در این مقاله رفتار دال بتنی مسلح شده با فنس فولادی که ارزان و قابل پیاده سازی راحت می باشد تحت بارهای انفجاری بصورت تحلیلی مورد ارزیابی قرار گرفته است. بدین منظور، تاثیر عواملی نظیر تاثیر تعداد لایه های فنس، ضخامت دال ها و مقاومت فشاری بتن بر تغییر مکان، شعاع خرابی و عملکرد دالها مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج نشان میدهد که افزودن فنس به دال با مقاومت و ضخامت های مختلف سبب کاهش شعاع خرابی و تغییر مکان دال ها شده و با افزایش تعداد لایه های فنس، درصد کاهش خرابی و تغییر مکان دال بیشتر می شود. افزودن فنس در دال ها با ضخامت و مقاومت فشاری کم، تاثیر بیشتری در کاهش تغییر مکان آنها و ارتقای عملکرد آنها تحت بار انفجاری دارد.

وقوع حوادث گوناگون تروریستی در مورد سازه های مهم در سراسر جهان، اهمیت پرداختن به مبحث پدافند غیرعامل و طراحی ساختمان ها در برابر بارهای ضربه ای ناشی از انفجار را مورد توجه ویژه ای قرار می دهد. در زنجیره انتقال نیرو در سازه ها، اتصالات نقش مهمی را ایفا نموده و حتی بعد از حذف یک عضو سازه ای، اتصالات مناسب می تواند سازه را به هم متصل نگاه داشته و پایداریش را حفظ کند. در این مقاله رفتار اتصالات صلب تیر به ستون با ورق انتهایی بلند در قابهای ساختمانی فولادی تحت اثر بار انفجاری در حالات مختلف مورد بررسی قرار گرفت. تحلیل های دینامیکی غیر خطی در نرم افزار المان محدود ABAQUS با در نظر گرفتن اثرات نرخ کرنش نشان داد که برای بهبود عملکرد سازه های فولادی با اتصالات ورق انتهایی بلند در برابر بارهای انفجاری، جانمایی سخت کننده ها بسیار اهمیت دارد و ترکیب توام ورق پیوستگی و مضاعف در ناحیه چشمه اتصال ستون گزینه بسیار مناسبی برای تقویت ناحیه اتصال است. بطور کلی عملکرد سازه های فولادی با اتصالات ورق انتهایی بلند بطور مستقیم با ضخامت جان تیر و ستون در ناحیه چشمه اتصال مرتبط است و برای تقویت ناحیه اتصال در برابر بارهای انفجاری یا باید با اضافه کردن ورق مضاعف به ضخامت ستون افزود و یا با کاهش سطح جان تیر خرابی را از ناحیه اتصال و ستون دور کرده و به تیر منتقل نمود.